Komunikazio gehiegi?

[Ainhoa Ezeiza]

Parentesi bat zabalduko dut gaur arratsaldean izan ditudan 45 minutu hiperkomunikatiboak azaltzen saiatzeko, gai izango ote naiz?

Bi ikasle nituen azterketa egiten, txintxo-txintxo, nire bulegoan eta gaztelaniazko azterketak zuzentzen jarri naiz, nabigatzailearen berrogeita hamar leihoak zabalik. Aldi berean elkarrizketa hauek sortu zaizkit bat-batean (ea formatua zer moduz geratzen den):

Facebook-1 Nire ikasle italiarra txateatzen hasi zait azterketa zer moduz zuen galdezka. Berarekin hizketan ari nintzen bitartean azterketa zuzendu diot eta zehaztu diot zein galdera zituen gaizki eta zein aditzetan nahastu den idazlanean. Esan dit nire feiseko kontaktuen bitartez nire kontaktu peruarrarekin hasi dela txateatzen gaztelaniaz. Zorte ona opa diot ingeleseko azterketarako.	Facebook-2 Venezuelako Ezeiza bat nirekin jarri da harremanetan eta txateatu dugu gure familiako kontuei buruz. Interesgarria iruditu zait abizenari buruz egin duen ikerketatxotik atera duen informazioa. Azkenean talde bat egin dugu gure abizenaz hitz egiteko.
Skype Nire lankide batek deitu dit abisatzeko beste lankide bat ondo iritsi dela aireportura. Gaurko trafikoarekin kezkatuta geunden. Bide batez, esteka bat pasa dit wiititisaren inguruko artikulu bat begiratzeko, biok konpartitzen baititugu asteleheneko agujetak Berarekin artikulua komentatzen ari nintzen bitartean beste lankideari sms bat bidali diot aireportuko itxarotea arinago egin zekion.	Googletalk Moodle-ren foroen bitartez aurkitu ninduen ingeniari peruar honek estatuko unibertsitate batera etorri nahi du graduondokoa egitera. Unibertsitateen inguruko informazioa trukatzen ari ginen bitartean, tuenti-n kontua zabaltzeko bideak begiratzen aritu gara, esan baitiot estatuko jende gaztea bertan aurkituko duela gehiago feisen baino.

Eta orduan, peruarrari komentatu diot facebook ikasleei ikasten laguntzeko erabiltzen nuela funtsean. Eta orduan berak:
- Orduan zuk zer erabiltzen duzu? Zuretzat esan nahi dut
- Nik? Ba... tabernak
- Tabernak? Baina... nola?
Ez dit ondo ulertu.
- Bai, baina... zein sare erabiltzen duzu zuk, zure kontuetarako?
- Ez, nik ez dut sarerik nire kontu pertsonaletarako, nik lagun presentzialak ditut. Noski, beraiekin txateatzea gustatzen zait, baina nik sare sozialak profesionalki erabiltzen ditut soilik, nire lanbideari lotuta.

Eta ez dit ulertu. 24 urte ditu, eta ez du ondo ulertu nola oinarri nitzakeen nire harremanak presentzialitatean. Zahartzen ari naiz, zalantzarik gabe.

Leiho guztiak itxi eta notak jartzera mugatu dut lana... Eskerrak nire ikasle txinatarrek gaur ez didaten deitu msn-tik mintzamena lantzeko Beijinetik.

[Benito]

Eta zu hamaika leiho horiei begira, eta azterketako ikasleak txuletak parrillan bueltaibuelta bitartean. Irakaslea despistatzeko taktika digitalak akaso. ;-)
Bistan dago harremanak ulertzeko eta praktikan ipintzeko era berriak datozela. Horrek ez du aurrekoa kentzen, baina hizkuntza irakaslearen lanari begira uste dut lehenengo ondorio bat argia dela: komunikazioa testuinguru berrietan (ere) gauzatzen da gaur egun, eta seguraski hizkuntza horietara egokituko da, eta egokitzen ari da.
Kanala, euskarriak, hartzaile-emailearen arteko hartu-emana eta komunikazio-erlazio era berriak sortu ahala diskurtso, formatu eta hizkera berriak agertzen dira, hizkuntza erabiltzeko era berriak (ez iraultzaileak baina betikoak ere ez), eta gure lana bada ikaslea hizkuntzaren bidez bizitzaren ohiko komunikazio jarduna burutzeko gaitasun edo konpetentzia bat eskuratzen laguntzea, argi dago konpetentzia hori ez dela "betikoa" izango.
Norberak aukeratuko du bere bizimodu pertsonala, baina lanean -bistan dago- ezin gara tabernan geratu.

[edorta]

Askotan ahazten bazaigu ere leihoek berezko tokia daukate: PARETA!! Eta 2.0 hauek guztiak 4 edo 20 hormen barruan kokatzea izaten da zailena, gure jarduna mugatzea alegia.

[Ainhoa Ezeiza]

Bai, jakina, adibide honen atzean horixe zegoen: hipertestuak irakurtzeko estrategiak landu behar ditugun bezalaxe, zein didaktika-prozesu plantea dezakegu gure ikasleei irakasteko adibidez lau elkarrizketa aldi berean kudeatzeko gai izan daitezen?

Aurrekoetan txatarekin hasten nintzen baina uste dut prozesu gisa pieza bat jarri behar dugula aurretik. Aurten pentsatu dut lehendabizi facebook-etik abiatzea: esaldi laburrak, horman idaztea, gauza txikiak... eta txat pittin bat, gelako foro itxiekin tarteratuz.

Baina oraindik probaketak egiten nabil, hausnarketarako eta metodologia kontuetarako patxada pixka bat behar dut. Badakit dagoeneko badaudela artikulu zientifikoak eta abar, baina lehendabizi neronek esperimentatu behar dut artikulu horiek kritikoki baloratu ahal izateko. Elkarrizketa hauek oso baliotsuak egiten zaizkit gutxienez minututxo bat hartzeko pentsatzeko.

[plisti-plasta]

Oso bitxia eta, aldi berean, interesgarria egin zait zure lau leiho horietan gertatzen dena bistaratzea. Komunikazioan gertatzen den kaosaren (kaosaren adiera onenean) adibide bikaina. Aldi berean hizkuntza bat baino gehiago (agian), aldi berean lau gai desberdin, aldi berean lau hartzaile, aldi berean lau komunikazio maila eta aldi berean lau rol. Jakina trebatu beharko ditugula ikasleak! Jakina trebatu beharko dugula guk geuk ere!
Deigarria, halaber, ikasle italiarrak modu autonomoan perutarrarekin hasi duen harremana, hauxe izango da nire ustetan aro digitaleko konpetentzia nagusietako bat: sarea modu autonomoan eta egoki ehuntzen jakitea.
Inbidia galanta eman dit, bestalde, dimentsio birtuala zein garatuta duzun ikusteak (wiititisa ere baduzu barren!) ;-) Baina dimentsio birtual horrek balantzaren beste besoan taberna behar du, dimentsio presentziala, alegia (osasun komunikatibo onaren eta ez zahartzaroaren seinale begitantzen zait).

Nori bururatu ahal zaio tabernako solasaldi goxoari uko egitea! Nori bururatu ahal zaio zure bulegoko lau leiho 'berri' horiek ixtea!

[Ainhoa Ezeiza]

Pentsatzen jarrita, aurrez aurreko edo telefono bidezko elkarrizketekin alde hauek ikusten ditut batez ere edo hauek dira deigarrien egiten zaizkidanak behintzat:

1. Elkarrizketak hasteko eta amaitzeko erak, bereziki amaitzekoak. Oraindik txunditzen nau nola bat-batean amaitzen den elkarrizketa, inongo protokolorik gabe. Norbaitekin txateatzen ari zara eta bat-batean desagertu egiten da, inolako agurrik gabe, justifikaziorik gabe. Orain ohitzen ari naiz baina arraroa da oso. Eta aldi berean, elkarrizketa ixten hasi baina lerroarteko atzerapenak eraginda, itxitura hori hautsi egiten da nolabait. Tentsio pixka bat eragiten dit baina ikasten ari naiz

2. Elkar ezagutzeko prozesua. Norbaitek txateatzeko eskaria egin eta 1. lerroa idatzi aurretik google-n txekeatzen dugu zer jakin dezakegun berataz edo sare sozialetan, bere lagunen zerrenda begiratuta saiatzen gara igartzen nolakoa den (aurrez aurrekoan begiradan edo itxuran oinarritzen garen bezala, baina oraindik ez gaude hain entrenaturik). Inferentziak eta suposizioak abiapuntu hasten dugu harremana eta hortik aurrera, elkarrizketan datuak eta informazioa jasotzeko "lehia" hasten da.

3. Partehartzean lerrotik lerrorako segundotxo horietan koherentzia haustea erraza da. Elkarrizketan zehar gaizkiulertuak eta denbora desfaseak konpentsatzeko estrategiak garatzen dira.

4. Leihotan txateatzen ibiltzeak esan nahi du gure rolak aldi berean aldatzen aritu behar dugula, gure hizkeraren hautaketa paraleloki erabili behar dugula. Hori ez da oso ohikoa aurrez aurreko elkarrizketetan, zeinetan gure nortasunaren rol bakar bat erakusten dugun aldi bakoitzeko (nahiz eta taldekako elkarrizketetan roletan ñabardurak egiten ditugun zuzentzen garen pertsonaren arabera horiek dira, ñabardurak soilik, ez erabateko rol aldaketak).

5. Elkarrizketan zehar pertsona horrekin dugun harremanaren inguruko datuak berreskuratu behar ditugu horren gainean eraikitzen joateko hizketan ari garen bitartean. Leihotan bagabiltza, burmuinari lan dezente eskatzen diogu informazioa berreskuratu eta berreraikitzen

6. "lerroartean" irakurtzen trebatu behar da. Ezezagun bat ezagutzeko erabiltzen dituen egiturak funtsezkoak dira. Aurreko egunean ezezagun baten adina, lanbidea eta ikasteko gaitasuna ezagutu nion lehenengo 3 minutuetan, hizkuntz pistei segiz.

7. Idatzizko erregistroa dugunez, berrikus dezakegu eta hori oso ona da hizkuntzak ikasteari begira, gure ikasleek nahi izanez gero elkarrizketa-pasarteak ekar ditzakete klasera izan dituen hizkuntza- edo ulermen- zalantzak galdetzeko, adibidez.

Ufff!!!! Agobiatzen ari naiz!! Hortxe utziko dut zerrenda, nahi duenak aldaketak egiteko edota ideiak eransteko.

[Benito]

3. puntu horretan diozunari erreparatu diot sarri. Txatean segundu batzuk egoten dira norberak idatzi eta bidaltzetik besteak jaso arte, eta askotan elkarrizketaren haria nahastu egiten da horren ondorioz. Zerbait tekleatzen ari zaren bitartean ez dakizu bestea ere idazten ari den ala ez, eta sarri suertatzen da bakoitza ibili dela hari bati jarraitzen eta derrepentean biak agertzen dira pantailan eta negoziazio momentu bat gertatzen da orduan, haria bikoiztu egin da eta. Gerta daiteke horrela aldi berean elkarrizketa desberdinetan ibili ez ezik, elkarrizketa bakar batean bi hari izatea gainera.
Dena dela, galdera bat. Zer bilatu beharko genuke? Ikasleak diskurtso berri horiek ezagutzea ala bere hizkuntza-hizkera diskurtso berrietara egokitzeko gaitasuna izatea?

[Ainhoa Ezeiza]

Zer irakatsi behar dugu, idazlanak egiten ala idazlanak euskaraz egiten?

Txata oraingoz "azterketa ofizialetako materia" ez denez, ulertu behar da txateatzen duten ikasleek nahiko dutela ikasi euskaraz txateatzen (nire ikasle atzerritarrei ez diet azaldu behar izan nolakoa den txateko diskurtsoa) eta besteentzat klaseko beste ariketa bat baino ez da izango eta testugintza urrutixeago ikusiko dutela. Hala ere, badakigu helduen alfabetatze digitalaren parte handi bat egokitu zaiela euskaltegiei.

Bada kontu diferentzial bat, dena dela, 3. puntuari lotuta: hizkuntza ondo ez dakienak konpentsatzio estrategia indartsuagoak behar dituela txateatzeko, lerro batetik besterako denbora luzeagoa behar duelako bere ama-hizkuntzan baino. Ulermen-ariketa laburrak eta azkarrak egin beharko dituzte, erantzun jakin bat eskatuko dutenak, baita elkarrizketaren haria azkar atzematekoak ere..

Saiatu zarete atzerriko hizkuntza batean txateatzen? Niri ingelesez egitea egokitu zait lan kontuak direla eta, eta benetan zaila egiten zait elkarrizketaren koherentziaren kontua eta nire hizkuntz hutsuneak konpentsatzeko moduak aurkitzea. Emotikonoek asko laguntzen dute, hori bai!