Sare sozialak bai? Noraino?

[Josu L]

Benitoren Atoan-en ikusi dut bideoa. Ikasle konektatua edo sareratua nolakoa den azaltzen du. Eta pentsatu dut ikasle kendu eta irakasle jarrita ere irakur dezakegula bideoan esaten dena. Zeuek ere ikustea nahi nuke. Hemen da.

Bestalde, –eta kasualitate hutsez- honakoarekin egin dut topo hortik zehar nenbilela:

Ez dut beste “nick” bat ipini nahi, ez dut beste “tag” bat ipini nahi, ez dut nahi besteek jakin dezaten zer egiten ari naizen, zer entzuten dudan, ez ditut publiko egin nahi neure blog gogokoenak.../... Ez dut ikusi nahi Youtube telebistan, ez dut ikusi nahi telebista Youtuben.../... Ez dut programa gehiago instalatu nahi, ez dut programa gehiago desistalatu nahi.../ Ez dut gehiago etiketatu nahi, ez dut gehiago konpartitu nahi, ez dut gehiago komunikatu nahi...

Twitterrez ari da baina zabalago ere uler dezakegula uste dut, aurreko bideoa bezala.

Kontua zera da: Zein da zuen jarrera honetaz guztiaz (internet, teknologia, blogak, twitter, sare sozialak....)? Eman dezagun bideoan agertzen den jarrerari +5 ematen diogula eta “ez dut nahi”-ka dabilenari -5. Non kokatzen duzue zuen burua? Norainokoa da zuen saresoziopatia? Horrelakoak izan beharko ginateke irakasleak, ikasleez gain?

-5________________________________0________________________________+5




(Komunikariak-en idatzi dudanaren kopipastea da hau.)

[Benito]

Josu, uste dut -5a ez dela ekarri duzun kasu horrena, honako hau baino: "Ez dakit zer den nick bat, ez dakit zer den "tag" bat, ez dakit eta ez dakit zelan jakin besteak zer egiten ari diren edo ni zer egiten ari naizen jakinarazi, ez daukat blog gogokorik, ez dakit non dauden eta ez dakit zer diren gogokoak. Youtube hori telebistan interneteko bideoak ateratzen duten leku hori da, ezta? Programak ordenadorearekin etorri ziren, edo lagun informatikoak instalatzen dizkit. Etiketak paperezkoak dira, ezta? Konpartitu? Bai, kotxea, tabakoa, bokadiloa, mahaia... Komunikatu? Telefonoa hartzen ez dutenean egiten duena, ezta?". Dena dela blog horretakoak gogora ekarri dit telebistako iragarki hori, "esan nuen ez nuela inoiz mobila edukiko, esan nuen ez nuela inoiz..." (ez dut ondo gogoratzen zer iragarki zen, seinale txarra egin dueanarentzat :D )
+5ari dagokionez, esango nuke bideo horretan agertzen dena oraindik orain errealitatea baino desioa edo prebisioa baino ez dela, horrantz goazela esateko adibide ideal bat. Inor ibiliko da horrela, baina marginala oraingoz.
Eta ez, ez diot zure galderari ihes egingo. Neure burua non dagoen galdetu ta zer erantzun? Ez naiz kapaz mapa horretan zehatz-zehatz geolokalizatzeko, baina argi dago 0tik nahikoa gora nabilela, eta argi dago, inguru fisikokoen batez bestetik nahikoa gorago.
Dena dela, jarrerari buruz galdetu duzu, ez ohiturei buruz. Alde horretatik -ez duzue sinestuko akaso- apur bat eszeptikoa naiz sareari batzuek ematen dioten alimaleko potentzialitate horrekin, baina ez sareak eskaintzen dituen aukerak alferrikakoak iruditzen zaizkidalako, ez, oraindik sareak eta konektibitateak eman omen litzakeen fruitu eta aukera berri horiek guztiak neurri handi batean gauzatuta ikusi ez ditudalako baizik. Adibidea berton dugu, hemen daukagu aukera bat ezagutza, informazioa eta ikaskuntza partekatu eta garatzeko, baina tekonologiak ate guztiak irekitzen dizkigun arren, fruitu gutxi datoz. Lasai, ez nabil bronka botatzen, galdetzen baizik: non dago arazoa (arazorik balego)? Teknologia arazoa ez bada, gugan dago? Komunikaziorako zer oztopo daukagu: konpetentzia, gogoa, motibazioa...?

[plisti-plasta]

Bada aldetxo bat 'ez dut nahi' eta Benitoren 'ez dakit'en artean. Ezdakit jaun/andrea analogiaren herrian bizi da eta Ezdutnahi jaun/andrea, berriz, gehienetan etorkina izan ohi da, halamoduzko integrazioa lortu duena eta herrimina sentitzen duena, mundu arautu batean bizi nahi duena, beldur dena, zenbait gauza ulertzen ez dituena, sarean ere bere herrialdeko arauak jarri nahi izan dituena baina hori lortu ezinda nostalgiaren hatzaparretan erori dena eta bere herrira bueltatu nahian dabilena. Denok izan dugu noizbait honelako sentimenduren bat.

Ni neu 0tik +5erako eremu horretan mugitzen naiz, lurralde berria aukera lez sumatzen dut, ez mehatxu bezala. Baina idealizazioak ere ez ditut gustuko, gaur egun euskal sareak duen ahulezia nabarmena ikusita, are gutxiago.

Dena den, zalantzarik ez dut horretan, lan baldintzek eta ikasleen espektatibek aukera hori emango balidate, saiatuko nintzateke ikasle bakoitzari euskara ikasteko eta erabiltzeko sarea ehuntzen laguntzen, horrela lortuko bailuke ezagutza / erabilera sinbiosia eta LLLrako behar besteko autonomiaren oinarriak ipintzea.

[Ainhoa Ezeiza]

Asko dira web 2.0ko tresnak erabiltzen hasi eta inolako graziarik ikusi ez diotenak. Ez nau harritzen, berez tresnak baino ez baitira. Azkenean, antza denez, jendeak gehien erabiltzen duena da bere egoera aldatu eta argazkiak trukatzea ezagun eta ezezagun askorekin. Adiskidetasun sentsazio faltsua zabaltzen du eta kontsumismoan oinarritutako harremanak sustatzen ditu, erabili eta botatzekoa (eta gero zabor eta kutsadura piloa sortzen da ondorioz).

Bestalde, ikasteko ez dute gehiegi balio ez badu ikasi nahi duenak nolabaiteko oinarria. Programatzaile izan nahi banu, oraintxe sareetako materialak erabiltzeko trebetasun teknologikoa izanik ere, alferrikakoa izango litzateke. Batzuetan, aurrez aurreko saio ordenatuek ikaskuntza prozesuan denbora aurrezten dute. Bideoan azaltzen den prozesua interesgarria da ikaslea jakintza-arlo horretan autonomoa denean, eta kasu horretan garbi dago irakaslea ez dela irakasle, erraztaile eta feedback-emaile baizik.

Hizkuntzak ikasteari begira, tresna hauen erabilera progresiboa izan behar dela uste dut, gainerako trebetasunekin bezala, kurrikulumean txertaturik. Euskara Ikasleen sare bat eratzea ez zait ideia txarra iruditzen, baina masa kritikoa funtsezkoa da, ez dakit goizegi den eta oraindik urtebete itxaron behar den. Nik atzerritarrekin garbi ikusten dut, baina euskaltegietatik urruntxo nago eta ez dakit nondik dabiltzan "bezeroak", zein gogo eta behar sentitzen duten eta zein trebetasun dituzten oinarri gisa.

Nire zenbakia: harreman pertsonaletan 0tik behera, aurrekoetan esan bezala, nahiago tabernak. Ikasteko, nire lanbidea garatzeko, kulturalki janzteko, gainerakoetarako, 2an kokatuko nuke nire burua. Tresnak erabiltzen ditut, gustuko ditut baina ez naiz aitzindarien taldekoa.

[Benito]

Sare sozialaren kontzeptua apur bat mugatuta utzi dugu dena dela. Orain modan daude Facebook, Tuenti eta halakoak, eta haiexek jaten dute ideia. Dena dela, sare soziala, hau da, interneten bidez jende koadrilak osatu eta haien artean zerbait partekatzea ez da hain berria. Foroak izan ziren hasieran, txatak eta IRCak ondoren (messenger eta) blogak eta web2.0 zerbitzu klasikoak gero (delicious, flickr, youtube...). Hauetan guztietan lagunak, kontaktuak eta gogoko erabiltzaileak hautatzeko modua egon da aspaldian.
Bestalde, sare sozial kontzeptuari hertsiki lotuta, uste dut interneten sare sozialak eratzeko tresna potenteena ahazten dugula beti: eposta. Kontaktuak, harremanak, fitxategiak eta mezuak partekatu... Hori aspaldian gabiltza horren bidez egiten. Bestela, zuei ez zaizkizue ailegatzen lagunen eta ez hain lagunen powerpointak, bideoak, irudiak eta txisteak "sare" horren bidez? Eta bidali ere bai, ezta?
Zertara dator hau? Ba, internet komunikazio kanala dela, eta komunikazioa harreman sareen barruan gertatzen dela, eta sare sozialak azken batean harreman sareak direla.
Hori bai, zer nolako komunikazioa gertatzen da hauetan? Ba, gehien-gehienetan hitz gutxiko testuak ditugu, elkarreraginaren puntu batekoak bai, baina ez dira tabernako solasaldiak edo mahai baten inguruko bilerak bezalakoak izaten. Zuk esan duzu: norbaiten egoeraz edo argazkian iruzkinen bat, mezu laburren bat, link bat, eta gomendio-aholku eta komentario laburrak: "Ikusi duzue hau:...?", "A ze ondo!", "Zorionak", "Eskerrik asko", "lanean", "Rubiken kuboa osatzen", "Larunbateko parranda"...
Esaldi bakarreko diskurtsoak, ez berriketa luze-biziak, baina hori guztia ere komunikazioa da, eta gainera hizkuntzaren forma sinpleak, baina esanahi eta testuinguru komunikatibo batean. Komunikazio erreala+hizkuntza "erraza", ez da hori hizkuntza irakasleok hasi berrientzat bilatu ohi duguna?
Sare sozialak hizkuntzak ikasteko? Baliteke beraz, baina... 1) Sare sozialak erabiltzea ez da sare sozialen bidez ikastaroa antolatzea. Gehienez komunikaziorako baliabide bat gehiago eskaintzen digute. 2) Interneteko sare sozialetan zerbait partekatu eta hura partekatzeko gogoa eta motibazioa behar da. Zentzu horretan euskara ikasleentzako sare soziala antolatzeari zuk ikusten diozun arazo berdina ikusten diot neuk ere: zer partekatu? zeren inguruan jardun? zer konfiantza egongo da partaideen artean? zelan lortu, azken batean, hor komunikazio jario bat izatea?
Facebook-en badago euskara praktikatzeko talde bat. Hainbat lagun izena emanda, baina ez dut komunikazio handirik ikusten, euskara praktikatu nahi izatea lokarri bakarra izanda badirudi ez dela nahikoa sozializazioari ekiteko. Zelan esanaz gain (euskara alegia), zer esana ere behar da.
Edonola ere, masa kritikoa egon badagoela esango nuke, eta teknikoki trebatuta dagoela ere bai (epostaz poguerpoina bidaltzeko kapaz dena, beste honetarako ez du aparteko arazorik izan beharko), baina masa horri falta zaio zer esana eta nori esana.

[Ainhoa Ezeiza]

Sintetizatuz... bai, ados. Esandako guztiarekin.

Facebook-en inguruan, esan behar dut alderantzizko bidea egin nuela neuk, alegia, ikasleak han zeuden eta orduan sartu nintzen ni beraiekin gauzak egitera. Ez nuen sortu "atzerritarrek gaztelania praktikatzeko sarea", baizik eta sarean sartu eta nahi duen ikasleari esaten diot nire lagun egiteko. Hala ere, zalantza etikoak sortzen zaizkit, azkenean nire kontaktu berriek aukera daukate nire sarea ikusi eta beraiekin harremanetan hasteko eta ez nago guztiz ziur hori irakasle naizen aldetik zilegi den konfidentzialtasunari begira. Areago, ez nago ziur zilegi zaidan etikoki nire ikasleen parranden argazkiak ikustea, edo jakitea zertan ari diren uneoro, kontuan hartuta oso gazteak direla eta ni beren unibertsitateko irakaslea naizela, notak jarriko dizkiena.

Azkenean, botere arriskutsua eskaini didate oharkabean. Nire lana da beraiei irakastea eguneroko harremanak gauzatzen, lehen urratseko ikasleak dira eta zuk diozun bezala, esaldi labur komunikatibo erreal horiek ikasteko baliabide onak direla iruditzen zait. Baina nik lagun gisa onartzen badut euren ingenieritza eskolako irakasle bat, automatikoki ikasleen argazki horiek ikusiko ditu, informazio piloa izango du beraiek baimenik eman gabe. Argazki horiek ikusteko niri eman didate baimena eta ez beste irakasle horri. Horregatik pentsatzen dut hainbeste nire zerrendan lagun bat onartu baino lehenago.

Nik euskara lantzeko sare bat sortzekotan sare honen antzeko zerbait egingo nuke, lurraldeak bereizteko aukera emango duena. Euskara ikasleen sarean euskarari lotutako argazkiak jarriko nituzke, nire arlo pertsonaleko argazkietatik bereiztuta. Kontua litzateke hamaika sare txikitxo eta ez-aktibo sortu beharrean, honen antzeko zerbait izatea, gure hizkuntz komunitatearentzat egokiagoa. Donostiako euskaltegiko ikasleek Ermukoekin materialak eta ideiak partekatzeko aukera izango lukete horrela. Nik ez nieke nire euskaltegian (irakaskuntza zentro gisa) ikasleei gomendatuko Facebook-en sartzeko, lur irristakorregia da, baina arazorik gabe gomendatuko nioke nahi duenari honelako sare batean sartzea.

Betikoa: eta nor arduratuko litzateke hori dinamizatzeaz? Bai, ados pentsatzen ari zarenarekin ere.

[Josu L]

Hau guztia sozializatzeko, orokortzeko, ez al da izango adina faktore bat? Sustatun irakurri ahal izan dugu honakoa. Ez dugu ahaztu behar, hala ere, Ikus-entzunezko Komunikazio-ko ikasleak direla. Baina gazteak, hori bai.

Hona datuak:

* Sakelako telefonoa daukate: %100
* Messenger darabilte: %100
* Kontu bat dute Tuentin: %90
* Fotolog bat dute: %63
* Kontu bat dute Facebook-en: %36
* Blog bat daukate: %9