Egon zineten BECen Santa Luzia egunean?

[Aitor E.]

Ni neu egon nintzen, bai.
Ekitaldia bera, nola egon zen egiuratuta eta nola gauzatu zen asko gustatu zitzaidan: atsegina, azkarra, arina ... Orekaren leit motiva ondo gauzatuta ta tartekatuta. Izan zituen une gogoangarriak. Bi, nire ikuspuntutik: Mikel Laboari eskainitako omenaldia, beste Mikel baten (Urdangarin) ahotsean, atzean Laboa eta Xalbadorren irudiak bat eginda azaldu zirenean...; bestea, Xabi Paiaren bertso-sorta aparta neska funanbulistaren jardun ikusgarria osatzen, komentatzen, ilustratzen...
Ez zitzaidan horrenbeste gustatu ekitaldiaren une erreibindikatibo batzuk. Oso ona eta hurbila izan zen bere haurrari ebakuntza bat egiten zioten bitartean, berau euskaraz lasaitu nahi zuela-eta bizi izan zituen gorabeherak mediku eta erizainekin. Bertan geunden guztion gogo eta bihotzekin konektatzeko modukoak.
Ez zitzaidan,ordea, oso egokia iruditu metroan ertzain batekin istiluak izan zituen emakumearen kasua. Bere kontaeraren hariari erreparatuta, ertzainak bertaratu ziren aurretik isituluak izan zituztelako otsail gauerdi batean berak eta bere lagunek metroko langileekin Auskalo zergatik, baina ez, antza, hizkuntza kontuengatik. Beraz, ez zitzaidan oso aproposa han geundenon gogo-bihotzak irabazteko. Ez zen oso egokia ere bi esatarik "B al zenekien..., ba al zenekien..." errepikatuz euskararen inguruan ematen diren eskubide-urraketen zerrendapen luzea egin zutenean. Halako ekitaldi batean hitz hutsezko salaketa hori ez zitzaidan oso motibagarria eta bai nahiko topikoa.

Azkenerako utzi dut niretzako detailerik deigarriena: asistentzia. Jende gutxi iruditu zitzaidan bertaratu zena. Aforoaren 2/3 bete zirela uste dutm gutxi gorabehera. Ez dira berez gutxi; bai, ordea, duela 10 urteko markaren ondoan: bos futbol-zelai mukururaino beteta. Irakurketa asko egin daitezke eta egin beharko dira datozen egunetan. Niri orain, bat.batean bi bururatzen zaizkit:
- Asko epeldu da gure gizartean euskararen aldeko grina eta maitasunezko sentimendua. Baina ez zait oso egiazkoa iruditzen hamar urte oso gutxi baitira horrelako beherakada emateko. Edonola ere, datozen egun eta hilabeteetan izango dugu hau kontrastatzeko bide gehiago: Bizkaiko Bertsolari Txapelketako Finala; eta, are esanguratsuagoa, Euskal Herrikoa. Durangoko Azoka ere bada termometroa eta ez dirudi, beronen argitara, asko hoztu denik euskaltzaletasuna.
- Euskalgintza, euskararen sustapen eta normalizazio kontuetan bizi dugun zatiketa. Alde batetik, Jaurlaritza, HPS...; bestetik, Kontseilua bera, gauzak nolabait sinplifikatzearren. Duela harmar urte Kontseilua sortu berria zen; bere mezua ilusionagarria zen eta pentsaera eta sentsibilitate ezberdineko jende asko eta asko erakarri zuen. Gaur egun, ordea, gauzak ez dira horrela. Eta batzuen mezu eta aldarrikapenen aurrean entzungor egiten ari dira bestetzuak;eta alderantziz. Adi, oraintxe bertan, 24 ordu oraindik pasatu ez direlarik, botatzen dudan hipotesia da. Zer uste duzue zuek?

[Benito]

Ni ez nintzen joan, zer egin batzuk neuzkan eta, egia esanda, joateko animo handirik ez. Zergatik jende gutxi? Hasteko ez dakit 2/3 betetzea jende gutxi den ala ez. Gehiago espero zen seguruenik. Nire ustez, zuk aipatu dituzunez gain, akaso:

• Tradiziorik gabeko ekitaldia da. Durangok edo Bertso-txapelketek euren tradizioa daukate. Gainera ez da ezer gertatu azkenotan jendearen erreakzioa piztuko zuena.
• Horrez gain, nahikoa anbiguoa izan da berez. Zer egongo da? Zer da? Zergatik? Ez dakit jende gehienarentzat oso argia izan ote den.
• Polemika puntu batek busti du ekitaldia asteotan. Konfrontazio ikutu bat dabil airean eta horrek asko animatuko ditu, baina beste askori interesa epelduko die.
• Euskalgintzan berton aspaldian zabaldu da ustea edo diskurtsoa halako makroekitaldiekin kritikoa. Ez nuke esango euskalgintzan orokorra denik, baina sektore konprometitu askotan nahikoa zabaldua.

 

[Benito]

Blogosferan kronika eta balantze moduko batzuk agertu dira:

• Leire Narbaizak bere blogean: Kontseiluak 10 urte
• Tirakan Sentipen gazi-gozoak
• Sustatun beste kontu baten harira gogoeta-kritika batzuk etorri dira: Euskara amablea: zer pentsatu ematen duen mezua

[Aitor E.]

Eskerrik asko, Benito, eskainitako informazio gehigarriagatik.
Bertan, nola edo hala, modu dotoreagoan, hori bai, nik azaldutako kezka bera edo antzekoa konpartitzen dute: espero baino jende gutxiago batu izana, mezu kañeroaren nolabaiteko nagusitasuna.. Eta, sakonean, hizkuntza-plangintzan eta normalizazioan dagoen erabateko dibortzioa edo bikoizketa... Bikoizketa honek ekar ditzakeen eta dakartzan kalteen konstatazioa gero eta nabariagoa dela uste dut (Joserra Garciak uste dut hor nonbait esana duela bi Hizkuntza Politika daudela...) Kontua da honetaz gero eta gehiago jabetzea....eta, nondik edo handik, hurbilketa eta adostasun pausuak ematen hastea. Ez dakit nori dagokion, aldiberean eman beharra duten..., baina nik argi daukat honela ez goazela urrutira joango; aurreratu, aurreratuko dugu, baina ez behar beste.

Bestalde, gustatuko litzaidake zure aurreko post-ean azken puntuan aipatu duzuna pixka bat gehiago sakontzea; hau da, euskalgintzako sektore konprometitu batean zabaldu den makroekitaldi horiekiko nolbaiteko jarrera kritikoa. Honek aspaldi (zoritxarrez) isilik daukagun Jon Sarasuaren garai bateko ideiak eta diskurtsoa dakarkit gogora. Honen harira pentsatzen jarrita, neuk ere buelta batzuk emanda, zera galdetu diot neure buruari: ea batzuetan ez ote dugun helburu bezala jartzen "lekuak betetzea", helburu kuantitatiboa, indar-erakustaldi gisa.

Honek guztiak, dena den, ez du bazterrean uzten garrantzi handia duen beste kontu hori: banaketarena, bikoizketarena, indarrak xahutzearena. Hori begien bistako kontua dela uste dut, BEC beteta zein BEC bete gabe.

[Benito]

Jarrera edo diskurtso hori ez da berria baina. Esango nuke duela hamar urtetik hona-edo euskalgintzan nahikoa zabaldu den ideia dela. Euskara egunero-eguneroko lanarekin ateratzen da aurrera, halako makro-erakustaldiak une bateko ilusioak izaten dira, "konpaktazioa" behar dugu euskaldunok "inpaktazioa" baino gehiago, euskararen normalizazioa maratoia da eta ez sprint-a, ekitaldi horietan ez da euskara entzun-egiten.. eta abar. Seguru antzerakoren bat entzun duzuela zuek ere.
Nik neuk, egia esanda, bat egiten dut neurri batean diskurtso horrekin, euskararen normalizazioa egunerokoan eragiteko egunerokoaren gaineko eguneroko ahaleginean dago gehien bat. Uste dut era berean, euskalgintza askotan halako megalomania batek jota dirudiela. Ez baduzu jendetza batzen ez duzu ezer egin, lanaren aurrerapausoak batzen duzun jende kopuruarekin neurtzen dira. Eta neure uste apalean bi huts egiten dira horrela: emaitza neurtzeko okerreko adierazlea hartu batetik, eta ahalegin handiak kontzentratu une oso zehatzetan bestetik, horrez gain, "euskararen aldeko" ahalegina zerbait jendetsua egitearekin identifikatzeko bizio historiko moduko bat ere ekarri du horrek guztiak, planifikazioa eta epe ertain luzerako perspektibaren kaltean.
Hala ere, megalomania hori bezain kaltegarria izan daiteke haren ifrentzua: halako ekitaldiek daukaten osagai emozionala edo inpakto soziala eta euskaldunontzat duten erreferentzialtasuna aintzat ez hartzea. Megalomaniaren aldean halako elitismoa edo txikizalekeria. Hainbat girotan "masarekin" bat ez egitea da lege hain zuzen ere.
Ez da ahaztu behar gainera horietako asko sostengu ekonomikoa lortzeko bideak direla, eta hori berez ez da lotsatzeko moduko ezer, gero diru hori normalizazioan garrantzizkoak diren egitasmo eta proiektuetan erabiltzen bada, eta ez dut kontrakorik pentsatzeko motiborik.

[Leire Narbaiza]

Megalomaniaz diharduzue. Nire ustez, horrelako ekitaldiek bagarela esateko eta post-ean esan nuen moduan, pilak kargatzeko, hunkitzeko balio dute. Egunerokotasunak jan eta erre egiten gaitu, eta horrelako ekitaldietan munduaren kontra bakarrik ez gabiltzala esateko ere badira.

Beste alde batetik, jende gutxi joan izana oso esanguratsua iruditzen zait. Orain 10 urtekoa ez galtzeko hitzordua izan zen. Zapatukoa, bat gehiago. Uste dut militantzia oso desmobilizatua dagoela, eta zoritxarrez, oraindik militantzia behar-beharrezkoa da.